Tổng thể cây Yến mạch, dinh dưỡng, chăm sóc

Cánh đồng yến mạch UniGrain
Cây Yến Mạch
Cây Yến Mạch

Yến mạch (một số quốc gia gọi là Avena sativa) là một loại hạt ngũ cốc được trồng để lấy hạt. Hạt yến mạch thường được con người sử dụng bằng cách cán dẹp, xay thành bột và làm sữa yến mạch. Hạt yến mạch thô thường được sử dụng làm thức ăn chăn nuôi. Việc sử dụng các sản phẩm yến mạch thường xuyên giúp giảm lượng cholesterol có trong máu.  

Nguồn gốc cây Yến Mạch

Tổ tiên của cây yến mạch mọc hoang dã tại khu vực Tây Á và Bắc Phi (Cận Đông). Chúng được trồng như một loại cây không quan trọng trong các vụ mùa. Khí hậu phía Trung Đông và châu Âu phù hợp với chúng hơn và được người dân bản địa thuần hóa để trở thành loại cây lương thực chính. 

Canh tác cây yến mạch

Yến mạch được trồng tốt nhất ở vùng ôn đới. Chúng có nhu cầu nhiệt mùa hè thấp và khả năng chịu mưa lớn hơn các loại ngũ cốc khác, chẳng hạn như lúa mì, lúa mạch đen hoặc lúa mạch. Vì vậy chúng là loại ngũ cốc đặc biệt quan trọng ở những khu vực có mùa hè ẩm ướt, mát mẻ, như Tây Bắc Châu Âu và thậm chí cả Iceland. Yến mạch là một loại cây có thể trồng cả năm, và có thể được trồng vào mùa thu (cho thu hoạch cuối mùa hè) hoặc vào mùa xuân (cho thu hoạch đầu mùa thu).

Sản lượng toàn thế giới

Năm 2017, sản lượng yến toàn cầu là 26 triệu tấn, tăng 13% so với năm 2016. Sản xuất được dẫn đầu bởi Nga với 21% tương đương với 5.5 triệu tấn và Canada với 14%. Các nhà sản xuất đáng kể khác là Úc, Ba Lan, Trung Quốc và Phần Lan, mỗi nước có hơn một triệu tấn.

Công dụng chính của hạt yến mạch

Yến mạch có nhiều công dụng sử dụng. Đối với con người, chúng thường được cán dẹp để giảm thời gian chế biến khi sử dụng. Chúng cũng được nghiền thành bột hay làm ra các chế phẩm sữa yến mạch. Có thể kể tên một số thương hiệu sữa yến mạch như: Oatly, sữa yến mạch hạt sen của nutifood…

Các quốc gia phương tây cũng thường sử dụng yến mạch cán dẹp để làm các món ăn lạnh như Granola hay Muesli. Chúng cũng được sử dụng như một chất làm đặc món súp. 

Hạt yến mạch thô được làm thức ăn gia súc của bộ nhai lại như: ngựa, trâu, bò… khi cần bổ sung cacbonhdrydrat và năng lượng. Yến mạch có thể được để thô hoặc làm thành dạng cám viên cho gia súc tiêu thụ. 

Người dân Anh thường sử dụng rơm của cây Yến Mạch để trải chuồng cho ngựa vì chúng khá mềm, không bụi. 

Tại Anh, có một số nhà sản xuất bia sử dụng hạt yến mạch để làm nguyên liệu chế biến. 

Một công dụng khác không thể nói đến là giúp làm đẹp da với các đặc tính của bột yến mạch. Chúng giúp hấp thụ dầu trên da, đẩy mụn và làm mịn da mặt.

Cách trồng yến mạch 

Yến mạch được gieo vào mùa xuân hoặc đầu mùa hè ở những vùng lạnh. Bắt đầu vụ mùa sớm khá quan trọng vì yến mạch khó phát triển ở thời tiết nóng. Nếu ở các quốc gia có nhiệt độ nóng hơn thì sẽ được trồng vào cuối hè hoặc đầu thu. Khi đó nhiệt độ phù hợp cho cấy yến mạch phát triển. Chúng có thể chịu được lạnh và sương giá nhưng nắng nóng thì không!  

Hạt giống

Trung bình khoảng 150kg giống cho mỗi ha. Nếu miếng đất có thổ nhưỡng tốt hơn thì có thể gieo nhiều hơn. Tuy nhiên, nếu gieo quá nhiều sẽ giảm năng suất của hạt yến mạch!

Phân bón

Cây yến mạch cần không quá nhiều lượng phần NPK (Nito, Kali, photpho – đạm, kali, lân). Tùy thuộc và thổ nhưỡng, khí hậu và thời điểm phát triển của cây mà nông dân sẽ thêm các loại phân bón khác nhau theo tỷ lệ khác nhau!  

Dịch bệnh

Cây yến mạch khá ít bệnh và sâu bọ ngoại trừ các bệnh liên quan đến lá. Một số loại côn trùng gây hại cho yên  mạch như sâu bướm lepodopteran.  

Thu hoạch yến mạch

Khi hạt yến mạch chuyển sang màu vàng kem và đạt độ ẩm khoảng 35% thì là lúc nông dân thu hoạch. Tương tự như cây lúa ở ta, chúng cũng được cắt rơm, lấy hạt và phơi khô. 

Quy trình xử lý hạt yến mạch

Khi hạt yến mạch được thu gom đến nhà máy thì chúng được loại bỏ các tạp chất: đá, sỏi hay những loại hạt khác không phải yến mạch. Sử dụng phương pháp gia tốc để loại bỏ những tạp chất và phân loại hạt yến mạch theo kích thước trước khi tách vỏ!

sau khi tách vỏ, chúng có thể được sấy qua để đảm bảo tiệt trùng và giúp thời gian bảo quản hạt yến mạch lâu hơn! 

Hạt yến mạch có thể để nguyên để làm thức ăn gia súc hoặc cán dẹp, xay thành bột để phục vụ các nhu cầu sử dụng của người tiêu dùng.